Süni intellekt nədir? Elektron ticarətdə süni intellektdən istifadə

Xüsusilə son illərdə ölkəmizi və dünyanı böyük dəyişikliklərə məruz qoyan süni intellekt mövzusu geniş bir sahədir. Maşın öyrənməsi sayəsində özünü inkişaf etdirən botlar, həyatımızın demək olar ki, hər sahəsində istifadə etdiyimiz telefonlar, bütün suallara cavab verən onlayn tətbiqlər və yüzlərlə digər texnologiya artıq hər kəsin istifadəsindədir. Bəs süni intellekt nədir? Hansı sahələrdə daha çox istifadə olunur? Elektron ticarətdə süni intellektdən istifadənin üstünlükləri nələrdir? Məqaləni oxumağa davam edərək bu sualların və daha çoxunun cavabını tapa, süni intellekt haqqında ətraflı məlumat əldə edə bilərsiniz.

Süni intellekt nədir?

Süni intellekt nədir və haralarda istifadə olunur sualına cavab axtardığımız bu məqaləyə ilk olaraq "süni intellekt" anlayışının izahı ilə başlayaq! Qlobal olaraq ingilis dilində "Artificial Intelligence" ifadəsinin qısaltması olan "AI" kimi istifadə edilən süni intellekt termini, kompüter sistemlərinin insan bənzəri zəka və davranışları təqlid etməsi və ya həyata keçirməsi üçün istifadə olunan texnologiya sahəsidir.

Bu sahə kompüter proqramlarının məlumat analizi, öyrənmə, qərar vermə, problem həll etmə və hətta dil anlama kimi mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirməsini təmin etməyi hədəfləyir. Bu sahəni iki əsas kateqoriya altında araşdırmaq daha doğru olar:

1. Güclü Süni İntellekt (Strong AI): Hamımızın yaxşı tanıdığı Google ilk istifadəyə verildiyi illərdə indiki dövrlə müqayisədə daha sadə şəkildə işləyirdi. Zaman keçdikcə insan düşüncəsinə və anlayışına daha yaxın iş prinsipi qəbul edərək daha semantik bir sistemə çevrildi və gələcək illərdə bundan daha inkişaf etmiş imkanlara sahib olacağı iddia edilir.

Bu kiçik nümunə güclü süni intellekti anlamağı asanlaşdıra bilər. Güclü süni intellekt ümumi zəka səviyyəsinə və ya insan bənzəri düşünmə qabiliyyətinə sahib süni intellekt sistemlərini ifadə edir. Bu tip sistemlər müxtəlif tapşırıqları və problemləri həll edə biləcək şəkildə hazırlanır. Lakin güclü süni intellekt hazırda hələ də nəzəri bir anlayışdır və real dünyada gözlənilən uğura tam şəkildə çatmayıb.

2. Zəif Süni İntellekt (Weak AI): Zəif süni intellekt müəyyən bir tapşırığı yerinə yetirmək və ya müəyyən sahədə problemi həll etmək üçün hazırlanmış süni intellekt sistemlərini ifadə edir. Siri və Alexa kimi səsli köməkçilər, avtomobil sektorundakı sürücüyə yardım sistemləri və ya oyun sahəsindəki süni intellekt tətbiqləri süni intellekt layihələri üçün gözəl nümunələrdir.

Bu sistemlər müəyyən tapşırıqları effektiv şəkildə yerinə yetirə bilsələr də, ümumi zəka səviyyəsinə və ya insan bənzəri düşünmə qabiliyyətinə sahib deyillər.

Azərbaycanda süni intellekt tətbiqləri

Bəs Azərbaycanda istifadə olunan süni intellekt tətbiqləri nələrdir, bu barədə məlumatınız varmı? Ölkəmiz xüsusilə son illərdə sürət qazanan süni intellekt tətbiqləri ilə səhiyyədən maliyyəyə, elektron ticarətdən təhsilə qədər bir çox fərqli sektorda fəaliyyətini davam etdirir. Aşağıda Azərbaycanda süni intellektdən istifadə olunan əsas sahələri görə bilərsiniz.

• Elektron ticarət və pərakəndə satış: Azərbaycandakı elektron ticarət və pərakəndə satış şirkətləri süni intellekt alqoritmlərindən istifadə edərək müştəri davranışlarını analiz edə, fərdiləşdirilmiş məhsul tövsiyələri təqdim edə və stok idarəetməsini optimallaşdıra bilərlər.
• Təhsil: Azərbaycandakı məktəblərin və digər təhsil müəssisələrinin veb saytlarında və tədris materiallarında süni intellektdən istifadəyə tez-tez rast gəlinir. Bu müəssisələr süni intellekt vasitəsilə şagird performansını izləyə, tədris materiallarını fərdiləşdirə və təhsil proseslərini inkişaf etdirə biləcəklərini bilirlər.
• Nəqliyyat: Azərbaycanda nəqliyyat sektorunda süni intellekt; yol hərəkətinin idarə edilməsi, ağıllı şəhər layihələri, avtonom nəqliyyat texnologiyaları və yol təhlükəsizliyi kimi sahələrdə ön plana çıxır.
• Maliyyə: Azərbaycandakı maliyyə sektorunda süni intellekt fırıldaqçılığın aşkarlanması, risk analizləri, müştəri xidmətlərinin yaxşılaşdırılması və fərdiləşdirilmiş tövsiyələrin təqdim edilməsi kimi sahələrdə effektiv şəkildə istifadə olunur. Məsələn, banklar müştəri xidmətlərində chatbotlarda süni intellektdən istifadə mövzusuna böyük əhəmiyyət verirlər.
• Səhiyyə sektoru: Azərbaycanda süni intellekt səhiyyə sahəsində xəstəliklərin diaqnostikası, tibbi görüntülərin analizi və xəstələrin izlənməsi kimi bir çox istiqamətdə istifadə olunur. Buna nümunə olaraq xəstələrin sağlamlıq vəziyyətini izləmək üçün istifadə edilən tele-tibb tətbiqlərini göstərmək olar.

Marketinqdə süni intellekt tətbiqləri

"Süni intellekt nədir?" başlıqlı məqaləmizi marketinqdə süni intellektdən istifadə mövzusundan bəhs edərək tamamlayırıq. Aşağıda dünya üzrə şirkətlərin marketinq strategiyalarında istifadə etdiyi süni intellekt əsaslı tətbiqlərdən nümunələri görə bilərsiniz.

• Google: Google, şübhəsiz ki, reklam və marketinq sahəsində süni intellekt texnologiyalarından geniş istifadə edir və bir çox fərqli məhsula sahibdir. Google Ads, Google Analytics, Google Search Console və s. Google Ads platforması süni intellekt əsaslı avtomatik təklif vermə və reklam hədəfləmə xüsusiyyətləri təqdim edir. Google Analytics isə veb sayt trafiki və istifadəçi davranışları haqqında ətraflı analizlər aparmaq üçün süni intellekt alqoritmlərindən istifadə edir. Bütün bunlar maşın öyrənməsi və süni intellekt tətbiqlərinə gözəl nümunələrdir.

Veb sayt trafiki haqqında danışarkən, mövzu ilə bağlı daha ətraflı məlumat əldə etmək istəyənlər üçün Orqanik Trafik Nədir? Necə Artırılır? adlı məqaləmizi də burada qeyd edək.

• Amazon: Dünyaca məşhur elektron ticarət platforması olan Amazon, müştərilərin əvvəlki alış-veriş tarixçələrini analiz edərək fərdiləşdirilmiş məhsul tövsiyələri təqdim etmək üçün süni intellekt alqoritmlərindən istifadə edir. Şirkətin həmçinin Amazon Web Services adlı şəbəkə xidmətləri təqdim edən bir məhsulu var. Amazon Web Services (AWS) vasitəsilə şirkət süni intellekt əsaslı marketinq alətləri təqdim edərək müştərilərə reklam kampaniyalarını optimallaşdırmağa kömək edir.
• Facebook: Müxtəlif hadisələr səbəbilə dünya mediasında tez-tez adı hallanan Mark Zuckerberg-in sahibi olduğu Facebook, reklam hədəfləmə və fərdiləşdirilmiş məzmun tövsiyələri təqdim etmək üçün süni intellekt texnologiyalarından istifadə edir. Facebook Reklamları süni intellekt alqoritmlərindən istifadə edərək reklam verənlərə ən uyğun hədəf auditoriyaya çatmağa kömək edir. Bundan əlavə, Facebook-un xəbər lentinin alqoritmi də istifadəçilərin maraq dairəsinə uyğun məzmunları sıralamaq üçün süni intellektdən istifadə edir.
• T-Soft: İnkişaf etmiş elektron ticarət infrastrukturu təmin edən T-Soft, telefon canlı dəstək, sorğu dəstəyi və yardım botu kimi çağrı mərkəzində süni intellekt istifadəsi xidmətləri ilə istifadəçilərinin ehtiyaclarını həll etməyi hədəfləyir. Təcrübəli komanda ilə çalışan T-Soft, 7/24 çağrı mərkəzi dəstəyi ilə müştərilərin suallarını cavablandırır və süni intellekt dəstəkli yardım botu vasitəsilə müştəri ehtiyaclarını interaktiv şəkildə qarşılamağa çalışır.

Brendin həmçinin Nildesk adlı sorğu dəstəyi xidməti də mövcuddur. Sualları, təklifləri və ya problemləri sürətli şəkildə idarə edən bu texnologiya təcrübəli dəstək mütəxəssisləri tərəfindən e-poçt və idarəetmə paneli vasitəsilə fəaliyyət göstərir.

• Trendyol: Trendyol süni intellekt dəstəkli məhsul tövsiyələri və fərdiləşdirilmiş alış-veriş təcrübəsi təqdim edərək müştərilərinə daha yaxşı xidmət göstərir. Trendyol-un alqoritmi müştərilərin əvvəlki alış-veriş vərdişlərini analiz edərək onların marağını cəlb edə biləcək məhsulları tövsiyə edir.