E-Ticarət və E-İxracat Dövlət Dəstəkləri Hansılardır?
Ölkəmizdə e-ticarət və e-ixracatla məşğul olan müəssisələrin böyüməsini həvəsləndirmək məqsədilə müxtəlif dəstəklər mövcuddur. Bu dəstəklər müəssisələrin rəqəmsal dünyada rəqabət apara bilmələrini və beynəlxalq bazarlara çıxa bilmələrini, dolayısı ilə də iqtisadiyyata töhfə vermələrini hədəfləyir. E-ticarət və e-ixracat dövlət dəstəkləri maliyyə təşviqlərindən təlimlərə, altyapı işlərindən müxtəlif konsaltinq xidmətlərinə qədər kifayət qədər geniş çərçivəni əhatə edir.
E-Ticarət Dövlət Dəstəkləri Hansılardır?
Müəssisələr veb-sayt qurmaqdan rəqəmsal marketinqə, proqram təminatı hazırlamaqdan texniki dəstəyə qədər bir çox fəaliyyətlərinə yönəlik dəstək ala bilərlər. E-ticarət dəstəklərinin əsas məqsədi müəssisələrin rəqəmsallaşma proseslərini sürətləndirmək və beynəlxalq rəqabət qabiliyyətlərini artırmaqdır. Ümumiyyətlə, e-ticarət dövlət dəstəkləri qrant (hibə), kredit və ya faizsiz kredit şəklində ola bilər.
KOSGEB və Ticarət Nazirliyi tərəfindən verilən dəstəklər rəqəmsal altyapı, proqram təminatının hazırlanması, marketinq və lojistika kimi sahələrdə müəssisələrə maliyyə və texniki dəstək təmin edir. KOSGEB, xüsusilə KOB-lara (Kiçik və Orta Biznes) yönəlik E-Ticarətin İnkişafı Proqramları ilə proqram təminatı, rəqəmsal marketinq və veb-sayt qurulması kimi mövzularda qrant və kredit dəstəyi təqdim edir.
Ticarət Nazirliyinin isə e-ixracat fəaliyyətlərini həvəsləndirmək məqsədilə Bazara Çıxış Təşviqləri və Turquality kimi proqramları var. Ayrıca qadın sahibkarlara və yeni biznes qurmaq istəyənlərə yönəlik xüsusi dəstəklər də mövcuddur. Bu cür proqramlar ölkəmizdəki e-ticarət ekosisteminin inkişafına və müəssisələrin qlobal bazarlara çıxmasında mühüm töhfələr verirlər.
KOSGEB E-Ticarət Dəstək Proqramları
KOSGEB-in KOB-ların rəqəmsal transformasiyasını dəstəkləmək və e-ticarət fəaliyyətlərinə töhfə vermək məqsədilə təşkil etdiyi e-ticarət dəstək proqramlarını aşağıdakı kimi sıralaya bilərik:
- Sahibkarlığa Dəstək Proqramı: Yeni sahibkarlara yönəlik olan bu proqram e-ticarət biznes modeli ilə fəaliyyət göstərəcək şəxslərə qrant və kredit imkanı təqdim edir. Müəssisənin təsis xərcləri, proqram təminatı xərcləri və rəqəmsal marketinq fəaliyyətləri bu dəstək çərçivəsində maliyyələşdirilə bilər. Xüsusilə bu proqram yeni sahibkarlar üçün rəqəmsal bazarlara sürətli giriş imkanı yaradır. KOSGEB-in ən məşhur proqramlarından biridir.
- KOBİGEL (KOB İnkişafına Dəstək Proqramı): Mövcud müəssisələrin e-ticarət altyapılarını gücləndirmək və rəqəmsallaşmalarını təmin etmək üçün formalaşdırılan bu proqram proqram təminatının hazırlanması, rəqəmsal marketinq və onlayn satış platformalarına investisiya qoyan müəssisələrə maliyyə dəstəyi təmin edir.
- TEKNOYATIRIM (Texnoloji Məhsul İnvestisiya Dəstək Proqramı): E-ticarət sahəsində texnologiya investisiyası edəcək KOB-lara yönəlik bu proqram texnologiyaya əsaslanan məhsul və xidmət hazırlama layihələrinə dəstək verir. Xüsusilə e-ticarət proqram təminatları, mobil tətbiqlər və rəqəmsal xidmətlər üçün istifadə oluna bilər.
- E-Ticarət Konsaltinq və Təlim Dəstəyi: KOSGEB e-ticarət fəaliyyətlərinə başlamaq istəyən sahibkarlara və KOB-lara konsaltinq və təlim xidmətləri təqdim edir. Bu xidmətlər rəqəmsal marketinq, e-ticarət platformalarının idarə edilməsi və lojistika prosesləri kimi konularda müəssisələri məlumatlandırır və istiqamətləndirir.
Ticarət Nazirliyinin E-Ticarət Təşviqləri
Ticarət Nazirliyinin təqdim etdiyi e-ticarət təşviqlərinin bəziləri aşağıdakılardır:
- E-Ticarət Saytlarına Üzvlük Dəstəyi: Ticarət Nazirliyi e-ixracatla məşğul olan şirkətlərin beynəlxalq bazarlarda daha görünən olmalarını təmin etmək məqsədilə şirkətlərin qlobal e-ticarət platformalarına üzv olmasını həvəsləndirir. Şirkətlərin e-ticarət saytlarına üzvlük haqqının bir hissəsi dövlət dəstəyi çərçivəsində qarşılanır. Xüsusilə Alibaba, Amazon, eBay kimi platformalara edilən üzvlüklərdə dəstək almaq mümkündür.
- Bazara Çıxış Sənədləri Dəstəyi: Şirkətlərin xarici bazarlara daxil olmasını asanlaşdırmaq üçün tələb olunan keyfiyyət sənədləri, sertifikatlar və sınaq/analiz xərclərinin bir hissəsi Ticarət Nazirliyi tərəfindən qarşılanır. Bu dəstək sayəsində e-ticarət və e-ixracatla məşğul olan şirkətlərin beynəlxalq standartlara uyğun məhsul təqdim etmələri asanlaşır.
- Turquality Proqramı: Türk brendlərinin xaricdə tanıdılmasını və brendləşməsini dəstəkləyən bu proqram e-ticarət şirkətləri üçün də keçərlidir. Rəqəmsal marketinq fəaliyyətləri, brendin tanıtım xərcləri və xaricdəki reklam kampaniyaları bu proqram çərçivəsində dəstəklənir.
- Xarici Sərgilərdə İştirak Dəstəyi: E-ticarət şirkətləri xaricdəki sahəvi ticarət sərgilərində iştirak etmək üçün dəstək ala bilərlər. Sərgidə iştirak haqqı, stend qurulması xərcləri və tanıtım xərcləri müəyyən nisbətlərdə dövlət tərəfindən qarşılanır.
KOB-lar Üçün E-Ticarət Təşviqləri
Başda KOSGEB olmaqla Ticarət Nazirliyi və İqtisadiyyat Nazirliyi kimi dövlət qurumları KOB-ların e-ticarət altyapılarını gücləndirə bilməsi, rəqəmsal ekosistemdə böyüyə bilmələri baxımından dəstək proqramları təqdim edirlər. Bu təşviqlər arasında proqram təminatının hazırlanması, rəqəmsal reklam kampaniyaları, lojistika və məhsulların saxlanılması processeslərinə yönəlik dəstəklər yer alır. Ayrıca ölkədaxili və xaricdə marketinq fəaliyyətlərində iştirak üçün təmin edilən dövlət təşviqləri də KOB-ların böyüməsinə böyük töhfə verir.
Qadın Sahibkarlara Yönəlik E-Ticarət Dəstəkləri
Qadın sahibkarların iş həyatında daha çox yer ala bilməsini həvəsləndirmək üçün həm dövlət, həm də özəl qurumlar dəstək proqramları təqdim edirlər.
- KOSGEB Sahibkarlıq Dəstəkləri: Qadın sahibkarlar KOSGEB-in təqdim etdiyi qrant və kredit proqramlarından güzəştli şəkildə yararlana bilərlər. Qadın sahibkarlara yönəlik qrant nisbətlərinin kişi sahibkarlara nisbətən kifayət qədər yüksək olduğunu demək olar.
- Xüsusi Kredit İmkanları: Müxtəlif banklar dövlət dəstəyi ilə qadın sahibkarlara aşağı faizli kredit imkanları təqdim edirlər. Xüsusilə Türkiye İş Bankası və Garanti BBVA kimi bankların qadın sahibkarları dəstəkləyən xüsusi maliyyələşdirmə paketləri mövcuddur.
- Ticarət Nazirliyi E-Ticarət və E-İxracat Dəstəkləri: Ticarət Nazirliyi qadın sahibkarların e-ticarət saytlarına üzv olmalarını həvəsləndirən xüsusi dəstəklər təqdim edir.
- KOSGEB Qadın Sahibkar Təlimləri: Qadın sahibkarların rəqəmsal dünyaya addım atmaları və e-ticarət bacarıqlarını inkişaf etdirmələri məqsədilə KOSGEB müxtəlif təlim proqramları təşkil edir.
Kimlər E-Ticarət Dövlət Dəstəklərindən Yararlana Bilər?
E-ticarət və e-ixracat dövlət dəstəklərindən əsasən KOB-lar, sahibkarlar, qadın sahibkarlar və müəyyən sahələrdə fəaliyyət göstərən müəssisələr yararlana bilərlər. Dövlət dəstəklərindən yararlana bilmək üçün müəssisələrin müəyyən meyarlara cavab verməsi lazımdır. Məsələn, KOSGEB dəstəkləri üçün sahibkarlıq sertifikatına malik olmaq, Ticarət Nazirliyi təşviqləri üçün isə xaricdə fəaliyyət göstərmək kimi şərtlər tələb olunur.
KOSGEB Sahibkarlıq Sertifikatı Nədir?
KOSGEB sahibkarlara dəstək təmin etmək məqsədilə təşkil etdiyi sahibkarlıq təlimlərini uğurla başa vuran şəxslərə "Sahibkarlıq Sertifikatı" verir. Sertifikat sahibi olan sahibkarlar dövlətin təqdim etdiyi müxtəlif dəstək və qrant proqramlarına müraciət edə bilərlər. Sertifikat, xüsusilə yeni biznes qurmaq istəyən sahibkarlar üçün e-ticarət və digər sahələrdəki maliyyə dəstəklərinə çıxışı asanlaşdırır.
E-İxracata Yönəlik Dövlət Dəstəyi Necə Alınır?
Ticarət Nazirliyi və KOSGEB e-ixracatla məşğul olan şirkətlərə yönəlik təşviq proqramları təqdim edirlər. Hər bir proqramın fərqli meyarları olsa da, əsasında müraciət üçün müəssisələrin müəyyən bir kommersiya keçmişinə və e-ixracat fəaliyyətlərinə malik olması şərti qoyulur. Ayrıca müraciət süreçlərində müəssisənin ixracat sənədlərinin tam və doğru olması tələb olunur.
E-Ticarət və E-İxracat Dəstəklərinin Şərtləri Hansılardır?
E-ticarət və e-ixracat dəstəklərindən yararlanmaq istəyən müəssisələrin müəyyən şərtləri yerinə yetirməsi tələb olunur. Bu şərtlər müraciət olunan dəstək proqramına görə dəyişə bilər. Məsələn, KOSGEB dəstəklərindən yararlanmaq üçün müəssisələrin KOSGEB məlumat bazasında qeydiyyatda olması, sahibkarlıq sertifikatına sahib olması və müəyyən sahələrdə fəaliyyət göstərməsi lazımdır. Ticarət Nazirliyi təşviqləri üçün isə xarici bazarlara yönəlik fəaliyyətlərin olması, ixracat sənədlərinin tamamlanması və müəyyən bir ixracat həcminə çatılması kimi meyarlar aranır. Ayrıca dəstək müraciətləri zamanı təqdim ediləcək layihələrin dövlət tərəfindən müəyyən edilmiş sahələrə və fəaliyyət istiqamətlərinə uyğun olması da tələb olunan başqa bir şərtdir.
