E-faktura Nədir? Necə Tərtib Olunur?

Rəqəmsal dünyaya keçid prosesi yalnız fərdi deyil, korporativ səviyyədə də demək olar ki, məcburidir. Fiziki olaraq xidmət göstərən şirkətlər həm müştəri portfelini genişləndirmək, həm də qlobal miqyasda tanınmaq naminə özlərini onlayn mühitdə də təqdim etmək məcburiyyətində hiss edirlər. Onlayn ticarətin vazkeçilməz olduğu günümüzdə şirkətlər təchizat proseslərindən stok idarəetməsinə kadar hər bir əməliyyat addımını peşəkar e-ticarət həlləri təqdim edən brendlərlə çiyin-çiyinə həyata keçirirlər. Bu proseslərdən biri də e-fakturadır.

Bəs e-faktura nədir, necə tərtib olunur, növləri hansılardır, ləğv etmə müddəti keçərsə nə baş verir, etiket məlumatı nədir və bunlara bənzər digər sualların cavabını e-faktura nə deməkdir başlıqlı məqaləmizi oxuyaraq öyrənə bilərsiniz.

E-faktura Nədir?

E-faktura nədir necə tərtib olunur sualına cavab axtardığımız bu bölməyə e-fakturanın tərifini verməklə başlayaq. E-faktura elektron mühitdə tərtib edilən və saxlanılan faktura növüdür. Ənənəvi kağız fakturaları əvəz edən və vergi dairələri ilə ticarət əlaqələrində keçərli olan e-fakturalar rəqəmsal platformalarda formalaşdırılır, emal olunur, saxlanılır və göndərilir. Müəssisələr arasındakı ticarət əməliyyatlarının elektron mühitdə daha sürətli, təhlükəsiz və səmərəli şəkildə həyata keçirilməsini təmin edən bu fakturalar, həmçinin kağız israfını azaldır, əməliyyat xərclərini aşağı salır, mühasibatlıq proseslərini asanlaşdırır və vergi intizamını artırır.

Bütün bunlarla yanaşı, e-fakturaların adətən bir elektron sənəd idarəetmə sistemi və ya xüsusi proqram təminatı vasitəsilə formalaşdırılıb saxlanıldığını da xatırlatmaq lazımdır. Bu sənədlərin hər biri standartlaşdırılmış formatda və xüsusi elektron imza ilə təhlükəsizlik altına alınır. Son olaraq, e-faktura vergi qanunvericiliyinin tələblərinə tam uyğun olmalı və ehtiyac olduqda mühafizə edilməlidir.

E-faktura Növləri

• Ənənəvi E-Faktura: Ticarət əməliyyatlarının elektron mühitdə tərtib edilməsi və göndərilməsi üçün istifadə olunan standart e-faktura növüdür. Ticarətlə məşğul olan müəssisələr arasında göndərilir və adətən vergi dairəsi və mühasibatlıq əməliyyatları üçün istifadə olunur.
• E-Arxiv Fakturası: E-fakturaların tərtib edilməsi və saxlanılması üçün istifadə olunan bir növdür. Sənədlər elektron mühitdə tərtib edilir və emal olunur, lakin ticarət əməliyyatlarında istifadə edilmək əvəzinə mühasibatlıq və vergi məqsədləri üçün saxlanılır.
• E-Qaimə (E-İrsaliyyə): Mal sevkiyyatı və daşınma əməliyyatlarında istifadə olunan elektron sənəd növüdür. Malın göndərildiyi yeri və vaxtı göstərir və ticarət əməliyyatlarının həyata keçirilməsində vacib rol oynayır.
• E-SMM: Satış qəbzi kimi də tanınan e-satış qəbzi, satın alınan məhsul və ya xidmətlərin ödənişinin qəbul edildiyini göstərən sənəddir. E-ticarət saytlarında tez-tez istifadə olunur və istehlakçı ilə müəssisə arasındakı alış-verişləri sənədləşdirir.
• E-Dəftər: Mühasibat qeydlərinin elektron mühitdə aparılması və saxlanılması üçün istifadə olunan növüdür. Gəlir və xərc qeydlərini əhatə edir və mühasibatlıq proseslərini rəqəmsallaşdırır.

E-faktura Necə Tərtib Olunur?

Əgər siz də e-faktura necə tərtib olunur bilmirsinizsə, lakin işiniz gərəyi öyrənmək məcburiyyətindəsinizsə, məqaləmizin bu hissəsini oxuyaraq təfərrüatlara yiyələnə bilərsiniz. Aşağıdakı addımları izləyərək e-fakturanın rəsmiləşdirilməsi prosesini görməyiniz mümkündür.

• Səlahiyyətləndirmə: E-faktura tərtib edə bilməyiniz üçün ilk növbədə vergi dairəsində qeydiyyatdan keçməlisiniz. Vergi dairəsinə müraciət etdikdən sonra e-faktura tərtib etmək üçün lazımi səlahiyyəti alıb prosesə davam edə bilərsiniz.
• Rəqəmsal Portallarda Qeydiyyat: E-faktura tərtib etmək üçün səlahiyyət aldıqdan sonra rəqəmsal portala qeydiyyatdan keçməyiniz də tələb olunur. Bu platformalar şirkətlərə peşəkar e-faktura həlləri təqdim etdiyi üçün prosesləri idarə etməyiniz də son dərəcə asanlaşacaqdır.
• Faktura Təfərrüatları: Bütün bu addımlardan sonra e-faktura rəsmiləşdirəcəyiniz şirkətin adı, ünvanı və vergi eyniləşdirmə nömrəsi (VÖEN) kimi təfərrüatları bilməyiniz şərtdir.
• Məhsul və ya Xidmət Təfərrüatları: Müştəri məlumatlarından sonra fakturanın mövzusu olan məhsul və ya xidmətlərin də təfərrüatları bilinməlidir. Bu təfərrüatlar arasında məhsulun adı, miqdarı, vahid qiyməti və ümumi məbləğini qeyd etmək olar.
• Faktura Nömrəsi: Eynilə şəxslərin şəxsiyyət vəsiqəsi nömrələri kimi hər bir fakturanın unikal nömrəsi olur. Dolayısı ilə sizin tərtib edəcəyiniz e-fakturanın da bir nömrəsi və tarixi olmalıdır.
• Göndərmə: E-faturaya aid bütün təfərrüatlar daxil edildikdən sonra fakturanı tərtib etmə əməliyyatını həyata keçirə bilərsiniz. Fakturanın göndərilmə prosesi həm rəqəmsal portallar, həm də e-poçt və ya digər ünsiyyət kanalları vasitəsilə tamamlana bilir.
• Saxlama: Vergi qanunvericiliyinə əsasən hər bir faktura müəyyən bir müddət ərzində saxlanılmalı və tələb olunduqda təqdim edilməlidir. Dolayısı ilə siz də e-fakturanızı saxlayacağınız bir həll yolu tapmalısınız. Bu iş üçün peşəkar dəstək almaq lazımdırsa, T-Soft-un e-faktura paketlərini nəzərdən keçirərək sizə uyğun olanı ilə irəliləyə bilərsiniz.

Tez-tez Verilən Suallar

E-faktura mükəlləfi nədir?

E-faktura mükəlləfi, vergi dairəsi tərəfindən e-faktura tərtib etmək səlahiyyəti verilmiş müəssisələri və ya şəxsləri ifadə edir. Vergi qanunvericiliyinə əsasən müəyyən şərtləri yerinə yetirən və vergi dairəsinə müraciət edərək e-faktura tərtib etmək səlahiyyəti alan müəssisələr və ya şəxslər e-faktura mükəlləfi kimi qəbul edilirlər. Bu səlahiyyəti alanlar ticarət əməliyyatlarında e-faktura formalaşdıra və vergi qanunvericiliyinə uyğun şəkildə elektron mühitdə faktura rəsmiləşdirilməsi əməliyyatlarını həyata keçirə bilərlər.

E-faktura etiket məlumatı nədir?

E-faktura etiket məlumatı e-fakturada yer alan və fakturanın məzmunu haqqında məlumat verən mətn və ya kod parçasıdır; adətən fakturanın məzmununu müəyyən etmək, kateqoriyalara ayırmaq və ya əməliyyatı müəyyən bir şəkildə təsnif etmək məqsədilə istifadə olunur. Etiket məlumatı fakturanın üzərində yer alır və faktura alıcıları və ya müəssisələr tərəfindən faktura əməliyyatlarını idarə etmək və mühasibatlaşdırmaq üçün istifadə olunur.

E-faktura haradan tərtib olunur?

E-faktura, vergi dairəsi tərəfindən səlahiyyətləndirilmiş müəssisələr və ya şəxslər tərəfindən xüsusi e-faktura portalı və ya vergi dairəsinin rəsmi internet saytı üzərindən tərtib olunur. E-fakturanın tərtib edilməsi əməliyyatı bu platformalar üzərindən müəyyən bir proses izlənilərək həyata keçirilir.

E-faktura abunəliyi nədir?

E-faktura abunəliyi, vergi dairəsi tərəfindən səlahiyyətləndirilmiş müəssisə və ya şəxslərin vergi dairəsinə müraciət edərək elektron faktura tərtib etmək səlahiyyəti alması və e-faktura rəsmiləşdirilməsi əməliyyatlarını həyata keçirə bilməsi üçün tələb olunan prosesi ifadə edir. Vergi dairəsi tərəfindən müəyyən edilmiş prosedurlara uyğun müraciət edilərək və tələb olunan sənədlər tamamlanaraq e-faktura abunəliyi yaradılır.

E-faktura ləğv etmə müddəti keçərsə nə baş verir?

E-fakturanın ləğv etmə müddəti keçərsə, fakturanın ləğv edilməsi mümkün olmaya bilər və bu vəziyyətdə xətalı və ya yanlış fakturaların düzəldilməsi və ya dəyişdirilməsi çətinləşə bilər. Fakturanın tərtib edildiyi tarixdən etibarən müəyyən bir müddət ərzində həyata keçirilə biləcək əməliyyatları əhatə edən faktura ləğv etmə müddəti keçdikdən sonra fakturanın ləğvi üçün rəsmi olaraq müəyyən edilmiş prosedurlar tətbiq edilərək düzəliş əməliyyatı həyata keçirilə bilər.

E-faktura kimlər üçün məcburidir?

E-faktura, Gəlirlər İdarəsi Başqanlığı tərəfindən müəyyən edilmiş meyarara uyğun olaraq müəyyən bir dövriyyəyə malik olan mükəlləflər üçün məcburi edilən bir faktura növüdür. Bununla yanaşı, e-ticarət sektorunda fəaliyyət göstərən bütün şirkətlər, eləcə də qazlı içki, alkoqollu içkilər, tütün məhsulları istehsal edən və sürtkü yağları lisenziyasına malik olan şirkətlər avtomatik olaraq e-faktura mükəlləfi hesab olunurlar.

E-Faktura haqqında daha ətraflı məlumat almaq və paketlərimizi nəzərdən keçirmək üçün səhifəmizi ziyarət edə bilərsiniz: E-Fakturaya Keçməyin İndi Tam Vaxtıdır!